PRAWO

Obowiązki bezrobotnego

Uzyskanie statusu bezrobotnego jest w Polsce stosunkowo proste. Wystarczy nie posiadać żadnego źródła dochodu. Gdy już spełnimy ten obowiązek i zarejestrujemy się w powiatowym urzędzie pracy musimy być przygotowani do sumiennego wypełniania obowiązków.

Bezrobotny zobowiązany jest do regularnego meldowania się we właściwym terytorialnie dla miejsca zamieszkania urzędzie pracy. Terminy wizyt wyznaczy uprawniony do tego pracownik urzędu. Potwierdzać mają one gotowość bezrobotnego do podjęcia pracy oraz umożliwić bieżące przekazywanie informacji o oferowanych przez PUP etatach, jak i szkoleniach zawodowych. Bezrobotny, który nie dopełnił obowiązku stawienia się w wyznaczonym terminie i w ciągu 7 dni od jego upływu nie usprawiedliwił swej nieobecności, zostanie w drodze decyzji administracyjnej pozbawiony statusu bezrobotnego. Co więcej, nie będzie mógł zostać ponownie zarejestrowany przez okres 3 miesięcy od dnia wyznaczonego wcześniej terminu.

Kolejnym obowiązkiem osoby pozostającej bez pracy, a zarejestrowanej, jest przyjęcie propozycji odpowiedniej pracy, stażu lub przygotowania zawodowego. Brak uzasadnionej przyczyny odrzucenia takiej propozycji skutkuje również wykreśleniem z rejestru na okres 90 dni.

W przypadku podjęcia pracy lub działalności gospodarczej, bezrobotny zobowiązany jest do niezwłocznego, nie później jednak niż po upływie od tego faktu 7 dni, zawiadomienia powiatowego urzędu pracy. Informacja taka tożsama jest oczywiście z pozbawieniem osoby statusu bezrobotnego. Odpowiednie zawiadomienie złożyć także należy, jeśli bezrobotny w okresie czasu krótszym niż miesiąc przebywać będzie za granicą, lub z innych przyczyn nie deklaruje gotowości do podjęcia pracy. Jeśli tylko przejściowa przeszkoda nie przekracza 30 dni, deklaracja taka nie pozbawia statusu bezrobotnego, jednak za wskazany okres zasiłek nie będzie wypłacany.

Sam fakt pobierania zasiłku, nakłada na bezrobotnego dodatkowe obowiązki. Każdomiesięcznie należy bowiem złożyć w urzędzie pracy pisemne oświadczenie o uzyskanych w danym okresie przychodach. Jeśli elementy zasiłku zależne są od innych faktów, uprawniony zobowiązany jest również do dostarczania wszelkich niezbędnych dokumentów do ich potwierdzenia. W przypadku niedopełnienia tych obowiązków wypłata zasiłku lub innego świadczenia może zostać wstrzymana, a wyrównanie przysługiwać będzie dopiero od dnia złożenia wszystkich wymaganych dokumentów.

Bezrobotny bez prawa do zasiłku nie składa żadnych miesięcznych oświadczeń, jednakże musi w terminie 7 dni od uzyskania dochodu (np. z umowy o dzieło lub zlecenia) złożyć tej treści pisemne powiadomienie. W przypadku zmiany miejsca zameldowania lub pobytu, obowiązany jest również zawiadomić powiatowy urząd pracy, w którym pozostawał dotąd zarejestrowany, podając aktualne miejsce zameldowania lub pobytu. Jeśli przeprowadzka skutkowała zmianą terytorialnej podległości danego urzędu, na wniosek bezrobotnego dotychczasowy powiatowy urząd pracy przesyła odpisy karty rejestracyjnej oraz innych dokumentów do nowego, właściwego ze względu na aktualne miejsce zameldowania lub pobytu zainteresowanej osoby.

Podjecie szkolenia oferowanego przez Urząd Pracy również nakłada na bezrobotnego obowiązki. Bazowym jest ukończenie tegoż szkolenia. Osoba, która z własnej winy nie ukończyła sfinansowanego kursu, obowiązana jest do zwrotu kosztów szkolenia. Wyjątek od tej reguły stanowi sytuacja, gdy powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Osoba skierowana na szkolenia ma więc obowiązek niezwłocznie przedstawić we właściwym powiatowym urzędzie pracy świadectwo lub zaświadczenie o ukończeniu szkolenia.

Podobnie wygląda sytuacja w przypadku nieuprawnionego pobrania świadczenia pieniężnego. Wówczas bezrobotny zobowiązany jest do zwrotu świadczenia w pełnej wysokości, wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej treści decyzji. Za nienależne świadczenie pieniężne uważa się:

- zasiłek pobrany pomimo braku uprawnienia do jego otrzymywania, jeśli bezrobotny został o tym fakcie poinformowany,

- świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów, albo też w innych przypadkach, jeśli tylko bezrobotny świadomie wprowadził w błąd pracowników powiatowego urzędu pracy,

- zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy jeśli wypłacone zostało bezrobotnemu za okres, za który nabył on prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego,

- zasiłek wypłacony za okres, za który, orzeczeniem sądu przyznano wypłacenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę,

- świadczenie wypłacone z Funduszu Pracy za okres przypadający już po śmierci uprawnionego.

***

Bycie bezrobotnym w Polsce to nie lada sztuka. Komu znudzi się już ten status, śmiało może podjąć jakąś pracę. Ot tak, dla odmiany. Wszak u nas pracy sporo. Jednak pracować nie ma komu.